Regulamin Sądu
Regulamin Sądu Arbitrażowego przy Opolskiej Izbie Gospodarczej
w Opolu
obowiązujący od 25.09.08r.
Rozdział I
Przepisy ogólne
§ 1
Sąd Arbitrażowy
1. Sąd Arbitrażowy (polubowny) przy
Opolskiej Izbie Gospodarczej w Opolu, zwany dalej „Sądem”, „Sądem
Arbitrażowym” lub „Sądem Polubownym przy Opolskiej Izbie Gospodarczej”,
jest stałym sądem arbitrażowym (polubownym).
2. Siedzibą Sądu jest miasto Opole.
3. Organizację wewnętrzną Sądu określa Statut nadany uchwałą Rady Izby Gospodarczej.
4. Sąd używa nazwy w językach obcych:
- angielskim: Court of Arbitration at the Chamber of Commerce in Opole,
- francuskim: Cour d’Arbitrage près de la Chambre de Commerce de Opole,
- niemieckim: Schiedsgericht bei der Wirtschaftskammer in Opole,
- rosyjskim: Apбитpaжный Cyд при Хозяйственной Палате в Opole.
5. Sąd używa pieczęci okrągłej ze swoją nazwą i oznaczeniem siedziby.
§ 2
Właściwość Sądu
1. Sąd Arbitrażowy przy Opolskiej Izbie Gospodarczej jest właściwy, jeśli:
1) strony w umowie poddały rozstrzygnięciu
Sądu spory, które powstały lub mogą powstać między nimi w związku z
określonym stosunkiem prawnym (zapis na Sąd), lub
2) strona pozwana, której został
doręczony pozew wraz z wnioskiem powoda o poddanie się właściwości
Sądu, wyraziła na piśmie zgodę na właściwość Sądu, lub
3) zapis na Sąd został zamieszczony w
umowie (statucie) spółki handlowej albo w statucie spółdzielni,
fundacji lub stowarzyszenia, lub
4) strony postanowiły, że spór zostanie rozstrzygnięty w trybie arbitrażu „ad hoc” administrowanego przez Sąd.
2. Sąd Arbitrażowy przy Opolskiej Izbie Gospodarczej prowadzi mediację na podstawie:
1) wniosku o przeprowadzenie postępowania zmierzającego do ugodowego zakończenia sporu,
2) umowy o mediację,
3) postanowienia sądu powszechnego kierującego strony do mediacji, jeżeli żadna ze stron nie zgłosiła sprzeciwu.
§ 3
Zakres właściwości
Pod rozstrzygnięcie Sądu strony mogą poddać
wszelkie spory o prawa majątkowe lub o prawa niemajątkowe mogące
stanowić przedmiot ugody sądowej, z wyłączeniem spraw rodzinnych oraz
sporów z zakresu prawa pracy.
§ 4
Orzekanie o właściwości
1. O właściwości Sądu oraz istnieniu,
ważności (skuteczności) oraz zakresie umowy o arbitraż
(zapisu na sąd polubowny) rozstrzyga Zespół Orzekający, a umowy o
mediację – mediator.
2. Zarzut braku właściwości Sądu powinien
zostać zgłoszony przed wdaniem się w spór, co do istoty sprawy. Zespół
Orzekający może jednak rozpoznać zarzut zgłoszony później, jeżeli
opóźnienie zgłoszenia zarzutu jest usprawiedliwione.
3. W razie uwzględnienia zarzutu braku właściwości Sądu pozew podlega odrzuceniu na rozprawie lub na posiedzeniu.
4. Jeżeli w sposób oczywisty Sąd Arbitrażowy przy Opolskiej Izbie Gospodarczej w Opolu nie jest właściwy, stosuje się § 29 ust.4 niniejszego Regulaminu.
§ 5
Miejsce postępowania
1. Jeżeli strony nie postanowiły inaczej, miejscem postępowania jest siedziba Sądu.
2. Zespół Orzekający, po wysłuchaniu stron,
może wyznaczyć inną miejscowość jako miejsce postępowania
arbitrażowego, jeżeli jest to uzasadnione ze względu na przedmiot
postępowania, okoliczności sprawy albo dogodność dla stron.
3. Rozprawy, posiedzenia oraz inne czynności
mogą odbywać się poza miejscem postępowania arbitrażowego, w miejscu
wskazanym w zarządzeniu Zespołu Orzekającego.
§ 6
Zasady i sposób postępowania
1. Jeżeli strony nie postanowiły inaczej, wiąże je Regulamin obowiązujący w dacie (chwili) wniesienia pozwu.
2. Zespół Orzekający, stosując postanowienia
Regulaminu, uwzględnia postanowienia umowy o arbitraż (zapisu na Sąd
polubowny) oraz uzgodnione przez strony zasady i sposób postępowania
przed Sądem.
3. W postępowaniu prowadzonym w trybie „ad
hoc” postanowienia zawarte w Regulaminie mają zastosowanie, jeżeli
strony nie postanowiły inaczej.
4. W sprawach, w których zawarcie ugody jest
dopuszczalne, Zespół Orzekający powinien w każdym stanie
postępowania dążyć do ich ugodowego załatwienia.
§ 7
Równe traktowanie stron
1. Zespół Orzekający ma obowiązek traktować strony równoprawnie, działając w sposób bezstronny.
2. Każda strona ma prawo do wysłuchania i
przedstawienia swoich wniosków i twierdzeń istotnych dla
rozstrzygnięcia sprawy oraz dowodów na ich poparcie lub dla odparcia
wniosków i twierdzeń strony przeciwnej.
§ 8
Właściwe prawo materialne
Zespół Orzekający rozstrzyga spór według
prawa właściwego dla danego stosunku, a gdy strony go do tego
upoważniły – według ogólnych zasad prawa lub zasad słuszności (ex aequo
et bono). W każdym jednak wypadku Zespół Orzekający bierze pod uwagę
postanowienia umowy oraz ustalone zwyczaje mające zastosowanie do
danego stosunku prawnego.
§ 9
Język postępowania
1. Strony mogą uzgodnić język: polski,
angielski, francuski, niemiecki lub rosyjski, w którym będzie
prowadzone postępowanie. W braku odmiennego porozumienia stron,
powyższe uzgodnienie odnosi się do wszystkich pism i oświadczeń
pisemnych stron, rozprawy, jak również orzeczeń i zawiadomień Sądu.
2. W braku uzgodnienia przez strony języka
postępowania, językiem postępowania jest język polski. Jednakże Zespół
Orzekający może, po zapoznaniu się ze stanowiskiem stron, biorąc pod
uwagę okoliczności sprawy, zwłaszcza zaś język umowy stron oraz innych
dokumentów stanowiących dowód w sprawie, zdecydować o innym niż polski
języku dla określonych czynności w postępowaniu.
3. Przewodniczący Zespołu Orzekającego
powołuje osobę biegłą w tłumaczeniu do całego postępowania lub jego
części, jeśli prowadzone jest ono w języku innym niż polski.
4. Zespół Orzekający może zdecydować o
tłumaczeniu na język postępowania każdego dokumentu sporządzonego w
języku innym niż język postępowania albo zażądać dołączenia tłumaczenia
dokumentów składanych w sprawie przez strony postępowania.
5. Jeżeli językiem postępowania jest język
inny niż polski, protokoły rozprawy oraz pisma składane przez strony
lub sformułowane przez Zespół Orzekający tłumaczone są na język polski
przez tłumacza zaakceptowanego przez Zespół Orzekający.
6. Koszty uczestnictwa tłumacza na rozprawie
oraz tłumaczenia dokumentów ponoszą strony według zasad określonych
przez Zespół Orzekający.
§ 10
Reguła należytej staranności
We wszelkich sprawach Sąd oraz Zespół
Orzekający dokładają należytych starań, aby wydane orzeczenie było
skuteczne i wykonalne w rozumieniu odpowiednich przepisów o uznaniu i
wykonaniu wyroków sądów polubownych (arbitrażowych).
§ 11
Doręczanie pism i zawiadomień pisemnych w postępowaniu
1. Pisma i zawiadomienia pisemne w
postępowaniu doręcza się stronie, a gdy strona ustanowiła pełnomocnika
– również temu pełnomocnikowi.
2. Jeżeli strony nie postanowiły inaczej, każde pismo i zawiadomienie pisemne
w postępowaniu arbitrażowym uważa się za
doręczone, jeżeli zostało wręczone adresatowi osobiście albo
dostarczone do jego siedziby, albo miejsca jego zwykłego pobytu lub na
wskazany przez niego adres pocztowy.
3. Jeżeli adresat jest przedsiębiorcą
wpisanym do właściwego rejestru sądowego albo innego publicznego
rejestru, każde pismo i zawiadomienie pisemne wysłane na adres
wskazany w rejestrze uważa się za doręczone, chyba że strona
podała inny adres do doręczeń.
4. Jeżeli żadnego z miejsc wymienionych w
paragrafach poprzedzających nie można ustalić pomimo dołożenia
należytej staranności, każde pismo i zawiadomienie pisemne uważa się za
doręczone, jeżeli zostało wysłane do ostatniego znanego miejsca
siedziby albo ostatniego znanego miejsca zwykłego pobytu adresata. W
takim przypadku uważa się, że doręczenie nastąpiło w ostatnim dniu
okresu, w którym przesyłka mogła zostać odebrana przez adresata.
§ 12
Poufność postępowania
1. Postępowanie przed Sądem jest niejawne.
2. Wszystkich uczestników postępowania przed
Sądem obowiązuje zasada poufności, z uwzględnieniem zakresu, w jakim
strony zasadę tę uzgodniły w umowie lub w zgodnych oświadczeniach
złożonych Sądowi na piśmie lub do protokołu rozprawy. Strony mogą
uzgodnić, że sam fakt wszczęcia postępowania jest okolicznością poufną.
3. Zespół Orzekający, a przed jego
ustanowieniem Prezes Sądu, może na wniosek strony postanowić o
zastosowaniu środków mających na celu zapewnienie szczególnej ochrony
tajemnic handlowych i innych informacji poufnych dotyczących strony lub
osoby trzeciej.
§ 13
Wyłączenie możliwości podniesienia zarzutu
Jeżeli uchybiono uzgodnionym przez strony
zasadom postępowania, a w ich braku przepisom Regulaminu, uważa się, że
strona, która o powyższym uchybieniu wiedziała i nie podniosła zarzutu
niezwłocznie, nie później jak w terminie 7 dni, zrzekła się możliwości
podniesienia takiego zarzutu w postępowaniu przed Sądem lub w skardze o
uchylenie wyroku Sądu Arbitrażowego.
§ 14
Odpowiedzialność
Opolska Izba Gospodarcza i jej pracownicy
oraz organy Sądu, arbitrzy, mediatorzy i pracownicy Sądu nie ponoszą
odpowiedzialności za szkody powstałe w następstwie działań lub
zaniechań związanych z toczącym się postępowaniem arbitrażowym lub
mediacją, chyba że szkoda została wyrządzona umyślnie.
Rozdział II
Arbitrzy i Mediatorzy
§ 15
Kwalifikacje arbitra i mediatora
1. Arbitrem i mediatorem może zostać osoba
fizyczna posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych, posiadająca
odpowiednie kwalifikacje przydatne do pełnienia funkcji arbitra oraz
korzystająca w pełni z praw publicznych.
2. Arbiter i mediator jest bezstronny, niezależny i pełni swoją funkcję wedle najlepszej wiedzy i umiejętności.
3. Arbiter i mediator nie może podjąć się
pełnienia tej funkcji, jeżeli w danej sprawie zachodzą okoliczności,
które budzą uzasadnione wątpliwości, co do jego bezstronności lub
niezależności, a także wtedy, gdy nie ma on kwalifikacji określonych w
umowie stron.
4. Arbiter i mediator składają na piśmie
oświadczenie o swojej niezależności i bezstronności przed
udostępnieniem im akt sprawy.
5. Arbiter i mediator obowiązany jest
ujawnić arbitrom i stronom wszelkie okoliczności, które mogłyby
wzbudzić wątpliwości, co do jego niezależności lub bezstronności, w
szczególności swoje bezpośrednie związki i kontakty zawodowe ze
stronami lub podmiotami powiązanymi, pełnomocnikami stron i ich
kancelariami oraz pozostałymi arbitrami wchodzącymi w skład Zespołu
Orzekającego, które miały miejsce w okresie ostatnich trzech lat.
6. Mediator nie może brać udziału w
postępowaniu arbitrażowym w sprawie, która była przedmiotem mediacji,
jako arbiter lub pełnomocnik strony, chyba, że strony postanowią
inaczej.
§ 16
Listy Arbitrów i Mediatorów
1. Sąd prowadzi „Listy Arbitrów
Rekomendowanych przez Sąd Arbitrażowy przy Opolskiej Izbie Gospodarczej
w Opolu”, zwane dalej „Listy Arbitrów” oraz „Listę Mediatorów
Rekomendowanych przez Sąd Arbitrażowy przy Opolskiej Izbie Gospodarczej
w Opolu”, zwaną dalej „Listę Mediatorów”.
2. Na Listy Arbitrów i Listę Mediatorów mogą
zostać wpisane osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności
prawnych, będące nieskazitelnego charakteru, korzystające w pełni
z praw publicznych i posiadające kwalifikacje przydatne dla pełnienia
funkcji arbitra i mediatora.
3. O wpisie na Listy Arbitrów i Listę
Mediatorów oraz o wykreśleniu z tych list postanawia Rada Izby na
wniosek Prezesa Sądu Arbitrażowego.
4. Listy Arbitrów i Lista Mediatorów winny
zawierać: imię i nazwisko arbitra lub mediatora, stopień naukowy i
tytuły zawodowe, zawód i miejsce jego wykonywania, znajomość języków
obcych oraz opis innych kwalifikacji i umiejętności przydatnych w
postępowaniu arbitrażowym lub mediacji. Arbitrzy i mediatorzy
udostępniają także inne dane osobowe na wewnętrzne potrzeby Sądu.
§ 17
Zakazy dotyczące arbitrów i mediatorów
1. Osoba wpisana na Listę Arbitrów lub Listę Mediatorów nie może występować przed Sądem jako pełnomocnik strony postępowania.
§ 18
Uprawnienia stron do powoływania arbitrów
1. Strony mogą uzgodnić sposób powołania
arbitrów. W braku takiego uzgodnienia powoływanie arbitrów następuje
zgodnie z postanowieniami niniejszego Regulaminu.
2. Strony mogą powołać na arbitra każdą osobę fizyczną spełniającą wymagania określone w Regulaminie.
3. Arbiter jedyny oraz arbiter
przewodniczący powinni zostać powołani spośród osób wpisanych na Listę
Arbitrów nr 1 składających się z sędziów w stanie spoczynku i byłych
długoletnich sędziów.
4. Strona, która powołuje arbitra spoza
Listy Arbitrów, obowiązana jest podać jego imię, nazwisko, adres oraz
wykonywany zawód. Strona może podać także inne znane jej kwalifikacje i
umiejętności powołanego arbitra.
5. Strona może powołać arbitra zastępczego na wypadek śmierci, ustąpienia lub odwołania powołanego przez nią arbitra.
§ 19
Nominacja zastępcza arbitrów
1. W razie niepowołania arbitra przez
stronę/strony, a także w innych wypadkach określonych w Regulaminie,
arbitra wyznacza spośród osób wpisanych na Listy Arbitrów prezes Sądu.
W przypadkach, gdy prezes Sądu posiada uprawnienia arbitra wpisanego na
Listę Arbitrów nr 1
i nie sprzeciwia się powołaniu go na
przewodniczącego konkretnego zespołu orzekającego lub na arbitra
jedynego, zastępczego powołania go może dokonać tylko prezydium Sądu
Arbitrażowego
2. Prezes Sądu wyznaczając arbitra bierze
pod uwagę kwalifikacje, jakie arbiter, arbiter jedyny lub arbiter
przewodniczący powinien posiadać stosownie do porozumienia stron, jak
również inne okoliczności, które mogą mieć znaczenie dla powołania do
pełnienia tej funkcji osoby niezależnej i bezstronnej oraz posiadającej
kwalifikacje przydatne do rozpoznania i rozstrzygnięcia sporu
między stronami.
3. Przy wyznaczaniu arbitra/arbitrów w
sporze między stronami będącymi obywatelami różnych państw lub mającymi
miejsce zamieszkania albo siedzibę w różnych państwach, Prezes Sądu
bierze pod uwagę obywatelstwo, miejsce zamieszkania i inne powiązania
arbitra/arbitrów z tymi państwami. Arbiter przewodniczący oraz arbiter
jedyny nie mogą być związani z którymkolwiek z tych państw, chyba że
żadna ze stron nie sprzeciwi się temu w terminie wyznaczonym
przez Prezesa Sądu.
§ 20
Zespół Orzekający
1. „Zespół Orzekający” oznacza trzech
arbitrów powołanych/wyznaczonych do rozstrzygnięcia sporu zgodnie z
postanowieniami umowy o arbitraż i Regulaminu.
2. Zespół Orzekający składa się z jednego
arbitra, jeżeli strony tak uzgodniły, albo jeżeli, w braku
uzgodnienia stron, tak postanowił Prezes Sądu na uzasadniony wniosek
którejkolwiek ze stron.
3. Zespół orzekający składa się ponadto z
jednego arbitra mającego uprawnienia przewodniczącego Zespołu
Orzekającego w sprawach o wartości przedmiotu sporu do 45 tyś
zł lub równowartości tej kwoty w walucie obcej o ile żadna ze stron nie
zażąda trzyosobowego Zespołu Orzekającego
§ 21
Zasady powoływania arbitrów
1. Arbitra jedynego przy rozpoznawaniu
sporów o wartości do 45 tyś zł powołuje prezes Sądu z pośród osób z
listy nr 1 arbitrów, o ile arbitra tego nie powołają zgodnie strony ze
wspomnianej Listy nr 1 w terminie do złożenia odpowiedzi na pozew
2.W sporach o wartości ponad 45.000 zł
Sekretarz Sądu wzywa stronę powodową do wyznaczenia arbitra w terminie
nie dłuższym niż 7 dni, o ile arbiter nie został wyznaczony w pozwie
lub zapisie na sąd. Natomiast stronę pozwaną wzywa do złożenia
odpowiedzi na pozew oraz wyznaczenia arbitra w terminie nie dłuższym
niż 14 dni. Sekretarz Sądu informuje jednocześnie strony o możliwości
skorzystania z Listy nr 2 i 3 Arbitrów Rekomendowanych przez Sąd
Arbitrażowy. W razie niepowołania arbitra przez stronę, arbitra
wyznacza Prezes Sądu.
3. Sekretarz Sądu wzywa arbitrów powołanych
zgodnie z ust. 2 do powołania arbitra przewodniczącego oraz wyznaczenia
terminu pierwszej rozprawy w terminie 7 dni. W razie niepowołania
arbitra przewodniczącego przez arbitrów wyznacza go Prezes Sądu lub
Prezydium Sądu
4. Jeżeli strony uzgodniły, ze arbitra ma
powołać określona osoba trzecia, osoba trzecia powołuje tego arbitra
odpowiednio w terminach wskazanych w ust. 1 i 2. W przypadku, gdy
osoba ta nie dokonała powołania w wyżej wskazanym terminie, Sąd
Arbitrażowy wezwie strony do zobowiązania osoby trzeciej do powołania
arbitra w terminie 14 dni. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego
terminu arbitra wyznacza Prezes Sądu, chyba, że strony postanowią
inaczej.
5.Wybrani lub wyznaczeni arbitrzy powołują
zgodnie arbitra przewodniczącego z Listy nr 1 w terminie 7 dni. Po
bezskutecznym upływie tego terminu wyboru przewodniczącego dokonuje
prezes Sądu lub prezydium Sądu
6. Jeśli strony ustalą, że spór o wartości
ponad 45 000 zł ma rozstrzygnąć jeden arbiter, (tzw. arbiter jedyny)
strony winny go wyznaczyć zgodnie z Listy nr 1 arbitrów w terminie 14
dni od doręczenia pozwu stronie pozwanej. Po bezskuteczny, upływie tego
terminu arbitra jedynego wyznacza prezes Sądu lub prezydium Sądu
§ 22
Wielość osób po jednej ze stron
1. Jeżeli kilka osób uczestniczy po stronie
powodowej lub pozwanej, osoby te, w terminie określonym w § 21 ust. 1,
zgodnie powołują jednego arbitra.
2. W razie niepowołania arbitra w trybie określonym w ust.1, arbitra wyznacza Prezes Sądu.
3. Wezwania lub inne pisma Sądu i stron kierowane są do wszystkich osób występujących po każdej ze stron.
§ 23
Umowa z arbitrem
1. Sekretarz Sądu zawiera w imieniu Sądu z
arbitrem umowę („Umowa z Arbitrem”), w której arbiter zobowiązuje się,
za wynagrodzeniem, do należytego wykonania obowiązków arbitra.
2. Opłata arbitrażowa dzielona jest pomiędzy
Sąd i arbitrów według zasad określonych w załączniku nr 2
odrębnych przepisach.
3. W razie odmowy lub niemożności zawarcia
umowy, o której mowa w ust. 1, tryb określony w § 21 stosuje się
odpowiednio, przy czym w razie ponownej odmowy lub niemożności zawarcia
Umowy z Arbitrem, arbitra wyznacza Prezes Sądu.
§ 24
Wyłączenia arbitra
1. Arbiter może być wyłączony tylko wówczas,
jeśli zachodzą okoliczności, które budzą uzasadnione wątpliwości, co do
jego niezależności lub bezstronności, a także, gdy nie ma on
kwalifikacji określonych w umowie stron oraz wymaganych niniejszym
Regulaminem. Jeżeli strony nie określiły trybu postępowania o
wyłączenie arbitra, stosuje się postanowienia Regulaminu.
2. Strona żądająca wyłączenia arbitra składa
pisemny wniosek do Prezesa Sądu, za pośrednictwem
Sekretarza Sądu, podając okoliczności uzasadniające żądanie (podstawy
wyłączenia).
3. Strona może żądać wyłączenia arbitra w
terminie 14 dni od powzięcia wiadomości o podstawie jego
wyłączenia. Po upływie tego terminu uważa się, że strona zrzekła się
uprawnienia do żądania wyłączenia arbitra na tej podstawie.
4. Wyłączenia arbitra, którego strona sama
powołała lub w powołaniu, którego uczestniczyła, strona ta może żądać
tylko na podstawie okoliczności, o których dowiedziała się po jego
powołaniu.
5. Sekretarz Sądu przekazuje odpis wniosku o
wyłączenie arbitra drugiej stronie oraz arbitrom z wezwaniem do
ustosunkowania się do jego treści w terminie oznaczonym, nie dłuższym
niż 14 dni.
6. Prezydium Sądu rozstrzyga w przedmiocie wniosku o wyłączenie arbitra w formie postanowienia, które nie wymaga uzasadnienia.
7. Złożenie wniosku o wyłączenie arbitra nie ma wpływu na bieg postępowania, chyba, że Zespół Orzekający postanowi inaczej.
§ 25
Zmiana arbitra i kontynuowanie postępowania
1. Zmiana arbitra następuje w wypadku jego
śmierci, ustąpienia, wyłączenia, odwołania przez strony lub Prezesa
Sądu w formie postanowienia, a także w razie odmowy lub niemożności
zawarcia Umowy z Arbitrem.
2. Arbiter może ustąpić w każdym czasie,
składając Prezesowi Sądu pisemne oświadczenie z podaniem powodów
ustąpienia. Jeżeli ustąpienie nastąpiło bez ważnych powodów, arbiter
ponosi odpowiedzialność za wynikłą stąd szkodę.
3. Strony mogą w każdym czasie odwołać
każdego arbitra składając Prezesowi Sądu zgodne oświadczenie na piśmie.
W wypadku uczestnictwa kilku osób po stronie powodowej lub po stronie
pozwanej, wymagane jest zgodne oświadczenie wszystkich tych osób.
4. Każda ze stron może wystąpić do Prezesa
Sądu o wydanie postanowienia o odwołaniu arbitra, który nie wykonuje
należycie swoich funkcji, w szczególności, jeżeli jest oczywiste, że
arbiter nie wykona swych czynności w odpowiednim terminie, lub, jeżeli
opóźnia się z ich wykonywaniem bez uzasadnionej przyczyny. Z przyczyn
nadzwyczajnych Prezes Sądu może wydać takie postanowienie także z
urzędu.
5. O powtórzeniu powołania arbitra przez strony, stronę lub arbitrów, decyduje Prezes Sądu.
6. O powtórzeniu części lub całości postępowania z udziałem nowego arbitra, decyduje Zespół Orzekający w formie postanowienia.
7. W razie dwukrotnego ustąpienia lub
odwołania przez strony lub Prezesa Sądu arbitra powołanego przez tę
samą stronę, druga strona może, w terminie tygodnia od dnia, w którym
powzięła wiadomość o ustąpieniu lub odwołaniu arbitra, żądać
zastępczego wyznaczenia arbitra za tę stronę przez Prezesa Sądu.
Powyższy przepis stosuje się także w razie kolejnego ustąpienia lub
odwołania arbitra.
Rozdział III
Postępowanie przed Sądem
§ 26
Wszczęcie postępowania arbitrażowego
1. Wszczęcie postępowania arbitrażowego następuje przez wniesienie pozwu.
2. W wypadku uchylenia wyroku Sądu
Arbitrażowego przez sąd powszechny, ponowne podjęcie postępowania w
sprawie następuje na podstawie wniosku jednej ze stron.
3. W razie zawieszenia przed sądem
powszechnym postępowania ze skargi o uchylenie wyroku Sadu
Arbitrażowego, w celu usunięcia podstaw do jego uchylenia, ponowne
podjęcie przez Zespół Orzekający postępowania w sprawie następuje na
wniosek jednej ze stron.
§ 27
Zabezpieczenie roszczenia lub dowodu
1. Jeżeli strony nie uzgodniły inaczej,
Zespół Orzekający, na wniosek strony, która uprawdopodobniła
dochłodzone roszczenie, może postanowić o zastosowaniu takiego sposobu
zabezpieczenia roszczenia, który uzna za właściwy ze względu na
przedmiot sporu. Uwzględniając wniosek, Zespół Orzekający wydaje
postanowienie wraz z uzasadnieniem oraz może uzależnić jego wykonanie
od złożenia przez stronę stosownego zabezpieczenia.
2. Postanowienie, o którym mowa w ust.1,
podlega wykonaniu po nadaniu mu klauzuli wykonalności przez sąd
powszechny i może być przez Zespół Orzekający, na wniosek strony,
zmienione lub uchylone.
3. Strony mogą zwracać do sądu powszechnego
z wnioskiem o zabezpieczenie roszczenia oraz o zabezpieczenie dowodu w
związku z toczącym się postępowaniem arbitrażowym. Składanie takich
wniosków przez strony postępowania arbitrażowego nie jest uznawane za
sprzeczne z umowa o arbitraż. Strony zobowiązane są do pisemnego
poinformowania Sądu o uzyskanych w ten sposób zabezpieczeniach.
4. Na wniosek strony, Zespół Orzekający może
postanowić o zabezpieczeniu dowodu, jeśli jest to niezbędne ze względu
na okoliczności sprawy. Postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia
dowodu wymaga uzasadnienia.
§ 28
Pozew
1. Pozew wnoszony jest do Sądu w języku
postępowania tj. w języku polskim, a jeśli językiem postępowania nie
jest język polski, wraz z jego tłumaczeniem na ten język z dołączoną
niezbędną liczbą kopii dla każdej z osób pozwanych oraz dla każdego
arbitra.
2. Pozew powinien zawierać:
1) oznaczenie stron postępowania wraz z
podaniem ich adresów oraz – w wypadku przedsiębiorców – odpisy z
rejestru sądowego albo innego publicznego rejestru,
2) wskazanie umowy o arbitraż (zapisu na
sąd polubowny) lub inne uzasadnienie właściwości Sądu, a w braku
odmiennej umowy stron – wskazanie języka postępowania oraz miejsca
postępowania arbitrażowego,
3) oznaczenie wartości przedmiotu sporu,
4) dokładnie określone żądanie wraz z jego uzasadnieniem oraz z powołaniem dowodów na poparcie przytoczonych okoliczności.
3. Pozew powinien wskazywać arbitra
powołanego przez stronę lub powinien zawierać wniosek o wyznaczenie
arbitra przez Prezesa Sądu. Pozew może także zawierać wniosek o
rozpoznanie sprawy przez arbitra jedynego.
4. W braku odmiennego uzgodnienia stron
pozew może zostać zmieniony lub uzupełniony w toku postępowania,
chyba że Zespół Orzekający uzna to za niedopuszczalne.
5. Cofnięcie powództwa, bez zrzeczenia się
roszczenia, jest skuteczne po wyrażeniu zgody przez drugą stronę, lub,
gdy nastąpiło przed wyznaczeniem rozprawy.
6. Jeżeli powód cofnie powództwo i zrzeknie
się roszczenia przed dokonaniem wyboru arbitra przewodniczącego lub
arbitra jedynego, Prezes Sądu umarza postępowanie.
§ 29
Opłacenie pozwu i uzupełnienie jego braków
1. Sekretarz Sądu wzywa stronę powodową, aby
w terminie oznaczonym, nie dłuższym niż 7 dni, uiściła opłatę
rejestracyjną i opłatę arbitrażową, a jeżeli pozew nie odpowiada
wymaganiom określonym w § 28 ust. 1, 2 oraz 3 – uzupełniła jego braki.
Wysokość opłat określa „Taryfa opłat za czynności Sądu Arbitrażowego
przy Opolskiej Izbie Gospodarczej” zwana dalej „Taryfą opłat” stanowi załącznik nr 1 do regulaminu, obowiązująca w dacie wniesienia pozwu.
2. W razie nieuzupełnienia pozwu lub
nieuiszczenia opłaty rejestracyjnej i/lub opłaty arbitrażowej w całości
w terminie, o którym mowa w ust. 1, Sekretarz Sądu zarządza zwrot pozwu.
3. W braku wskazania arbitra w pozwie, Sekretarz Sądu wzywa stronę powodową do wyznaczenia arbitra zgodnie z § 21 ust. 1.
4. Jeżeli w sposób oczywisty Sąd Arbitrażowy
przy Opolskiej Izbie Gospodarczej nie jest właściwy, Sekretarz Sądu,
bez rozstrzygania o istnieniu, ważności (skuteczności) oraz zakresie
umowy o arbitraż (zapisu na sąd polubowny), niezwłocznie zwraca na to
uwagę powodowi wzywając go do zajęcia stanowiska na piśmie w terminie
oznaczonym, nie dłuższym niż 14 dni. Jeżeli powód nie podtrzyma pozwu,
sprawę uznaje się za nie wszczętą. Jeżeli powód podtrzyma stanowisko o
właściwości Sądu Arbitrażowego przy Opolskiej Izbie Gospodarczej, a
także w razie bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu, stosuje się
ust. 1.
5. Zespół Orzekający – w razie uzasadnionej
wątpliwości – może określić rzeczywistą wartość przedmiotu sporu.
Postanowienia ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio.
§ 30
Pisma w toku postępowania
1. Wszelkie pisma w toku postępowania arbitrażowego strony kierują do Sądu w takiej liczbie kopii jak pozew.
2. Po ustanowieniu Zespołu Orzekającego
strona obowiązana jest doręczyć odpisy pism wraz z załącznikami
bezpośrednio drugiej stronie.
§ 31
Odpowiedź na pozew
1. Po wszczęciu postępowania i uiszczeniu
opłat rejestracyjnej i arbitrażowej, Sekretarz Sądu doręcza stronie
pozwanej pozew wraz z Regulaminem i Listą Arbitrów oraz wzywa ją, aby w
terminie oznaczonym wniosła odpowiedź na pozew. Sekretarz Sądu
informuje o wyznaczeniu arbitra przez stronę powodową i wzywa stronę
pozwaną do wyznaczenia arbitra zgodnie z Regulaminem.
2. Sekretarz Sądu, po złożeniu przez
ustanowionych arbitrów oświadczeń, o których mowa w §15 ust. 4,
niezwłocznie przekazuje im akta sprawy.
3. Brak odpowiedzi na pozew nie wstrzymuje postępowania.
§ 32
Powództwo wzajemne i zarzut potrącenia
1. Do czasu zakończenia pierwszego
posiedzenia na rozprawie głównej strona pozwana może wnieść pozew
wzajemny, jeżeli wzajemne roszczenie pozwanego pozostaje w
związku z roszczeniem powoda lub nadaje się do potrącenia, a
jego rozpoznanie należy do właściwości Sądu.
2. Do pozwu wzajemnego stosuje się
odpowiednio postanowienia Regulaminu dotyczące pozwu. Pozew wzajemny
podlega rozpoznaniu przez Zespół Orzekający ustanowiony dla rozpoznania
pozwu głównego.
3. Do czasu zamknięcia rozprawy strona
pozwana może podnieść zarzut potrącenia, jeżeli roszczenie pozwanego
nadaje się do potrącenia z roszczeniem powoda.
4. Na wniosek stron, zgłoszony do czasu
zamknięcia rozprawy, Zespół Orzekający może zdecydować o połączeniu do
wspólnego rozpoznania roszczenia zgłoszonego w innej sprawie między
tymi stronami przed Sądem Arbitrażowym przy Opolskiej Izbie
Gospodarczej.
§ 33
Dopuszczenie osoby trzeciej do udziału w toczącym się postępowaniu
1. Dopuszczenie osoby trzeciej do udziału w
toczącym się postępowaniu arbitrażowym może nastąpić za zgodą stron, na
podstawie postanowienia Zespołu Orzekającego.
2. Sekretarz Sądu wzywa osobę wskazaną w
postanowieniu Zespołu Orzekającego, aby w terminie oznaczonym
uiściła opłatę arbitrażową w wysokości określonej w „Taryfie opłat”
obowiązującej w dacie wniesienia pozwu. Nieuiszczenia opłaty
arbitrażowej w ustalonym terminie skutkuje niedopuszczeniem osoby
trzeciej do udziału w postępowaniu.
3. Osobie trzeciej nie przysługuje prawo wyboru arbitra.
§ 34
Zawieszenie postępowania
1. Zespół Orzekający zawiesza postępowanie na zgodny wniosek stron.
2. Zespół Orzekający może, nie wcześniej niż
po złożeniu odpowiedzi na pozew lub bezskutecznym upływie terminu
zakreślonego do jego złożenia, zawiesić postępowanie:
1) na wniosek powoda,
2) na wniosek pozwanego ze względu na inne toczące się postępowanie, od wyniku którego zależy rozstrzygnięcie sprawy,
3) z urzędu, jeżeli zachodzą okoliczności uniemożliwiające nadanie sprawie dalszego biegu.
3. Zespół Orzekający może postanowić o
podjęciu postępowania na wniosek strony, a z urzędu,
jeżeli przyczyna zawieszenia ustała. Jednakże Zespół Orzekający może
podjąć postępowanie zawieszone z przyczyny określonej w ust. 2 pkt 2
stosownie do okoliczności, także przed prawomocnym zakończeniem
postępowania, ze względu, na które zawieszenie nastąpiło.
4. Zespół Orzekający może, w drodze postanowienia, umorzyć postępowanie zawieszone na wniosek stron lub strony, jeżeli:
1) strony zgodnie o to wnoszą,
2) żadna ze stron nie złoży wniosku o
podjęcie postępowania przed upływem roku od daty wydania postanowienia
o zawieszeniu, ani też w innym terminie nie sprzeciwi się jego
umorzeniu.
5. Zespół Orzekający postanawia o umorzeniu postępowania w każdym przypadku, gdy od jego zawieszenia upłynęły trzy lata.
§ 35
Rozprawa
1. Zespół Orzekający rozpoznaje sprawę na
rozprawie, chyba że strony uzgodniły, że postępowanie
prowadzone będzie bez wyznaczania rozprawy, albo jeżeli strony
wyczerpująco przedstawiły okoliczności, które uznają za istotne dla
obrony swoich praw, a Zespół Orzekający uzna sprawę za
dostatecznie wyjaśnioną do rozstrzygnięcia bez przeprowadzenia
rozprawy. Jednakże Zespół Orzekający rozpoznaje sprawę na rozprawie,
jeżeli zażąda tego jedna ze stron, które nie uzgodniły, że postępowanie
prowadzone będzie bez wyznaczania rozprawy.
2. Rozprawa jest niejawna. Poza stronami i
ich pełnomocnikami w rozprawie mogą brać udział jedynie osoby wezwane
oraz, za zgodą stron i Zespołu Orzekającego, inne osoby – nie więcej
niż po dwie wskazane przez każdą ze stron. Na rozprawie mogą być obecni
Prezes Sądu, Wiceprezesi Sądu oraz Sekretarz Sądu.
3. Termin rozprawy wyznacza Przewodniczący
Zespołu z uwzględnieniem wniosków stron, które zamierzają uczestniczyć
w rozprawie osobiście. Przewodniczący Zespołu wydaje zarządzenia
niezbędne do przygotowania rozprawy, tak, aby rozstrzygnięcie sprawy
nastąpiło, jeżeli to możliwe, już na pierwszym posiedzeniu. O terminie
i miejscu rozprawy zawiadamia strony Sekretarz Sądu.
4. Rozprawą kieruje Przewodniczący Zespołu
Orzekającego. Arbitrowi jedynemu przysługują uprawnienia
Przewodniczącego Zespołu Orzekającego i Zespołu Orzekającego.
5. Nieobecność na rozprawie strony lub jej pełnomocnika, prawidłowo powiadomionych, nie wstrzymuje postępowania.
§ 36
Dowody
1. Zespół Orzekający rozstrzyga według
własnego przekonania o wnioskach dowodowych stron. Zespół Orzekający
może w szczególności przeprowadzić dowód z dokumentów, oględzin, z
przesłuchania świadków, stron, z opinii biegłych, a także inne dowody,
jakie uzna za niezbędne dla wyjaśnienia sprawy. Zespół Orzekający może
żądać od stron dostarczenia biegłemu odpowiednich informacji,
przedstawienia lub udostępnienia do zbadania dokumentów lub innych
przedmiotów.
2. W braku odmiennego uzgodnienia stron,
biegły, po przedstawieniu swojej opinii na piśmie, na żądanie strony,
lub, gdy Zespół Orzekający uzna to za konieczne, bierze udział w
rozprawie w celu udzielenia wyjaśnień i odpowiedzi na pytania stron i
Zespołu Orzekającego.
3. Zespół Orzekający ocenia wiarygodność i
moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego
rozważenia zebranego materiału. Zespół Orzekający ocenia na tej
podstawie, jakie znaczenie nadać odmowie przedstawienia przez stronę
dowodu lub przeszkodom stawianym przez nią w jego przeprowadzeniu.
4. W razie potrzeby przeprowadzenia dowodu
poza miejscem rozprawy, Zespół Orzekający może zlecić taką czynność
jednemu z arbitrów. Strony i ich pełnomocnicy mają prawo brać udział w
przeprowadzeniu dowodu przez arbitra wyznaczonego przez Zespół
Orzekający.
5. W razie potrzeby Zespół Orzekający może
zwrócić się do właściwego sądu powszechnego o przeprowadzenie dowodu
lub czynności, której sam nie może wykonać.
6. Sąd pobiera zaliczki na czynności
przeprowadzane przez Zespół Orzekający zgodnie z „Taryfą
opłat” obowiązującą w dniu wniesienia pozwu.
§ 37
Protokoły
1. Protokoły sporządza się z przebiegu
rozprawy i innych czynności Zespołu Orzekającego lub czynności
dokonanych przez arbitra wyznaczonego przez Zespół Orzekający
zgodnie z § 36 ust. 4. Protokolanta wyznacza Sekretarz Sądu.
2. Protokół sporządza się w języku
postępowania, chyba, że strony postanowią inaczej. Protokół podpisuje
Przewodniczący Zespołu Orzekającego oraz protokolant.
3. Przebieg czynności protokołowanych może
zostać utrwalony za pomocą aparatury rejestrującej dźwięk i/lub obraz,
o czym należy przed uruchomieniem aparatury uprzedzić wszystkie strony
uczestniczące w czynności.
4. Stronom i ich pełnomocnikom, Sąd – na ich
wniosek – wydaje odpisy protokołów (odpłatnie) za pokwitowaniem oraz
udostępnia możliwość przejrzenia akt sprawy w
godzinach urzędowania.
5. Strony mogą żądać sprostowania lub
uzupełnienia protokołu, nie później jednak niż na następnym
posiedzeniu, a protokołu rozprawy, na której nastąpiło jej zamknięcie –
aż do czasu doręczenia jej wyroku.
§ 38
Zamknięcie rozprawy
1. Przewodniczący Zespołu Orzekającego
zamyka rozprawę, gdy Zespół Orzekający uzna sprawę za dostatecznie
wyjaśnioną, lub uzna, że strony mogły wyczerpująco przedstawić
okoliczności, które uważają za istotne dla obrony swoich praw.
2. Przewodniczący Zespołu Orzekającego może
otworzyć zamkniętą rozprawę, jeżeli przed wydaniem wyroku, Zespół
Orzekający uzna to za konieczne.
§ 39
Umorzenie postępowania
Poza wypadkami, o których mowa w § 28 ust. 6 i § 34 ust. 4, Zespół Orzekający postanawia o umorzeniu postępowania jeżeli:
1) powód cofnął pozew, chyba że pozwany
zgłosił sprzeciw a Zespół Orzekający uznał, że ma on interes
prawny w rozstrzygnięciu sporu,
2) dalsze postępowanie stało się zbędne lub niemożliwe.
Rozdział IV
Wyroki i Postanowienia
§ 40
Orzeczenia Sądu
1. Zespół Orzekający rozstrzyga sprawę wyrokiem. Wyrok jest ostateczny i wiążący dla stron.
2. W wypadkach określonych w Regulaminie
oraz innych sprawach niewymagających wydania wyroku, Prezes Sądu,
Prezydium Sądu oraz Zespół Orzekający wydają postanowienia.
Postanowienia nie podlegają zaskarżeniu.
§ 41
Wyroki
1. Wyrok powinien zostać wydany w ciągu 30
dni od zamknięcia rozprawy. Sekretarz Sądu może z urzędu, bądź na
wniosek Przewodniczącego Zespołu Orzekającego, przedłużyć powyższy
termin na czas oznaczony, jeśli jest to niezbędne ze względu na
złożoność problemów będących przedmiotem rozstrzygnięcia lub inne
okoliczności sprawy.
2. Zespół Orzekający wydaje wyrok po
przeprowadzeniu niejawnej narady obejmującej dyskusję oraz głosowanie
nad wyrokiem a w razie potrzeby, także nad zasadniczymi motywami
rozstrzygnięcia. Wyrok zapada większością głosów. Jeżeli jeden z
arbitrów odmawia udziału w głosowaniu, pozostali arbitrzy mogą
przeprowadzić głosowanie bez jego udziału.
3. Arbiter, który w głosowaniu nie zgodził
się z większością, może zgłosić zdanie odrębne, czyniąc odpowiednią
wzmiankę przy swoim podpisie na wyroku. Arbiter ten może także złożyć
do akt sprawy uzasadnienie zdania odrębnego, które powinno zostać
sporządzone w takim samy terminie jak uzasadnienie wyroku.
4. Prezes Sądu może żądać od
Przewodniczącego Zespołu Orzekającego wyjaśnienia przyczyn niewydania
przez Zespół Orzekający wyroku w terminie określonym w ust. 1.
§ 42
Treść wyroku
Wyrok powinien zawierać:
1) oznaczenie arbitrów i stron oraz datę,
i miejsce wydania wyroku; w braku wskazania w treści wyroku
miejsca jego wydania, uważa się, że jest nim miejsce postępowania
arbitrażowego,
2) podstawę właściwości Sądu (powołanie zapisu na Sąd),
3) rozstrzygnięcie o wszystkich żądaniach
pozwu lub zgłoszonych w toku postępowania wraz z uzasadnieniem
obejmującym motywy, którymi Zespół Orzekający kierował się przy wydaniu
wyroku,
4) rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów
postępowania podejmuje każdorazowo Skład Orzekający, przy czym w
zakresie kosztów zastępstwa procesowego uwzględniane są zasady i
stawki obowiązujące w postępowaniu przed sądami powszechnymi,
5) na wniosek strony – rozstrzygnięcie o
kosztach przejazdów i noclegów arbitrów, które obciążają tę stronę i
rozliczane są z zaliczki pobranej od niej przez Sąd na wydatki
arbitrażowe.
§ 43
Wyrok częściowy i wyrok wstępny
1. Zespół Orzekający może wydać wyrok
częściowy, jeżeli do rozstrzygnięcia nadaje się tylko część żądania lub
niektóre żądania pozwu albo pozwu wzajemnego.
2. Wyrokiem częściowym Zespół Orzekający może także rozstrzygnąć o całości żądania pozwu albo pozwu wzajemnego.
3. Zespół Orzekający może wydać wyrok
wstępny, uznając roszczenie za usprawiedliwione, co do zasady,
prowadząc dalej postępowanie (rozprawę), co do spornej wysokości
żądania.
§ 44
Forma, podpisanie i doręczen
1. Wyrok sporządzany jest na piśmie i doręczany stronom postępowania po uiszczeniu wszystkich kosztów postępowania.
2. Oryginał wyroku i wszystkie jego odpisy muszą być opatrzone
podpisami wszystkich członków Zespołu Orzekającego, nie mniej jednak
niż dwóch członków Zespołu Orzekającego, z zaznaczeniem przyczyny braku
podpisu którejkolwiek z nich oraz podpisami Prezesa Sądu i Sekretarza
Sądu, a także pieczęcią Sądu.
3. Prezes Sądu i Sekretarz Sądu podpisując wyrok stwierdzają, że Zespół
Orzekający powołany został zgodnie z Regulaminem oraz że podpisy
członków Zespołu Orzekającego są autentyczne.
4. Prezes Sądu, przed podpisaniem wyroku może, bez ingerencji w
merytoryczną treść rozstrzygnięcia, przekazać wyrok Przewodniczącemu
Zespołu Orzekającego w celu dokonania niezbędnych poprawek formalnych.
§ 45
Orzeczenie w wypadku ugody
1. Jeżeli po dokonaniu wyboru arbitra przewodniczącego lub arbitra jedynego strony zawrą ugodę, Zespół Orzekający:
1) wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania,
2) na wniosek stron nadaje ugodzie formę wyroku.
2. Osnowa ugody zawartej przed Sądem powinna zostać wciągnięta do protokołu
i stwierdzona podpisami stron.